Η κύστη Baker βρίσκεται στο πίσω μέρος του γόνατος που ονομάζεται ιγνυακή κοιλότητα. Πρόκειται για χαλάρωση του αρθρικού θυλάκου προς την περιοχή που πάσχει.

Η κύστη περιέχει αρθρικό υγρό. Η πάθηση εκδηλώνεται εξίσου συχνά σε ενήλικες και σε παιδιά.

Πού οφείλεται;

Για την κύστη Baker μπορεί να ευθύνεται κάποιος τραυματισμός στην περιοχή ή κάποια εκφυλιστική νόσος σε πιο προχωρημένες ηλικίες.

Συμπτώματα

Τα συμπτώματα που εκδηλώνει μπορεί να είναι μεταξύ άλλων:

• Δυσκαμψία
• Πόνος στην περιοχήμε πιθανή προβολή της κύστης
• Ευαισθησία στην πίεση της περιοχής
• Αντανάκλαση του πόνου στη γάμπα
• Μούδιασμα

Πώς γίνεται η διάγνωση;

Για τη διάγνωση της κύστης Baker απαιτείται κλινική εξέταση. Συνιστάται ο απεικονιστικός έλεγχος της περιοχής (υπέρηχος, μαγνητική τομογραφία).

Σημαντική είναι και η εξέταση των μηνίσκων.

Πώς αντιμετωπίζεται;

Αντιμετωπίζεται συντηρητικά με φαρμακευτική αγωγή και κρυοθεραπεία. Σπάνια χρειάζεται παρακέντηση του υγρού υπό υπερηχογραφική καθοδήγηση.

Αν μαζί με την κύστη υπάρχει ρήξη μηνίσκου χρειάζεται αρθροσκοπική αποκατάσταση, ενώ αν συνυπάρχει προχωρημένη αρθρίτιδα χρειάζεται ολική αρθροπλαστική γόνατος.

Η οστεοαρθρίτιδα του γόνατος είναι η πιο συχνή μορφή αρθρίτιδας του γόνατος.

Οφείλεται στη προοδευτική εκφύλιση των στοιχείων του γόνατος και κυρίως του αρθρικού χόνδρου.

Προσβάλλει συνήθως ανθρώπους άνω των 50-60 ετών, αλλά σπανιότερα και νεότερους.

Συμπτώματα

Κύρια συμπτώματα είναι ο πόνος, η δυσκαμψία και το οίδημα (πρήξιμο).

• Αρχικά συνήθως ο πόνος και η δυσκαμψία είναι χειρότερα το πρωί ή μετά την έγερση από την καθιστή θέση.
• Ο πόνος χειροτερεύει με τις δραστηριότητες και στα προχωρημένα στάδια μπορεί να είναι συνεχής.
• Μπορεί να υπάρχει αδυναμία πλήρους έκτασης και κάμψης.
• Ελεύθερα τεμάχια χόνδρου ή μηνίσκου μπορεί να εμποδίζουν την ομαλή κίνηση του γόνατος και να υπάρχει αίσθημα μπλοκαρίσματος ή κριγμού.
• Λόγω του πόνου οι μύες προοδευτικά ατροφούν και μπορεί να υπάρχει αίσθημα αστάθειας.
• Το γόνατο μπορεί να είναι ζεστό και ερυθρό με παρουσία οιδήματος.
• Ο νυχτερινός πόνος συνήθως σημαίνει οστεοαρθρίτιδα τελικού σταδίου και η χειρουργική αντιμετώπιση αποτελεί τη μοναδική λύση.

Διάγνωση

Βασίζεται στο ιστορικό και την κλινική εξέταση και επιβεβαιώνεται με τον ακτινολογικό έλεγχο.

Σπανιότερα, ο ασθενης χρειάζεται να υποβληθεί σε μαγνητική τομογραφία.

Αιματολογικές εξετάσεις μπορεί να χρειαστούν για να αποκλειστούν άλλες παθήσεις και να ταυτοποιηθεί η μορφή της αρθρίτιδας (π.χ. ρευματοειδής αρθρίτιδα).

Θεραπεία

Στόχος είναι η μείωση έως και εξάλειψη του πόνου και η βελτίωση του εύρους κίνησης.

Συντηρητική
Στόχος είναι η ελάττωση του πόνου, η αύξηση της λειτουργικότητας της άρθρωσης και η όσο το δυνατόν επιβράδυνση της εξέλιξης της φθοράς της.

Στα αρχικά στάδια της νόσου η αγωγή περιλαμβάνει:
• απώλεια σωματικού βάρους (εάν είναι απαραίτητο)
• αλλαγές στις δραστηριότητες του ατόμου
• φυσικοθεραπεία
• βοηθήματα βάδισης (μπαστούνι)
• φαρμακευτική αγωγή

Η παχυσαρκία επιδεινώνει τα συμπτώματα και την εξέλιξη της νόσου. Η απώλεια βάρους θα προσφέρει ανακούφιση, αναβαθμίζοντας την ποιότητα ζωής και επιμηκύνοντας τη βιωσιμότητα των βεβαρημένων αρθρώσεων.

Σημαντική είναι η αποφυγή δραστηριοτήτων που προκαλούν έξαρση των συμπτωμάτων, όπως το ανέβασμα και κατέβασμα της σκάλας, καθώς και η ένταξη δραστηριοτήτων στην καθημερινότητα που δυναμώνουν το μυϊκό σύστημα ενώ παράλληλα διατηρούν ή και αυξάνουν το εύρος κίνησης. Μια πολύ καλή άσκηση που δεν έχει φορτία είναι η κολύμβηση.

Οι ασκήσεις και η φυσικοθεραπεία βελτιώνουν το εύρος της κίνησης ενώ ταυτόχρονα ενισχύουν τις μυϊκές ομάδες των κάτω άκρων. Το πρόγραμμα της φυσικοθεραπείας πρέπει να προσαρμόζεται στις ανάγκες του κάθε ασθενή.

Η χρήση υποστηρικτικών μέσων βάδισης, όπως το μπαστούνι, βοηθά στην αποφορτιση των αρθρώσεων που πάσχουν.

Φαρμακευτικά η χρήση παυσίπονων και μη στεροειδών αντιφλεγμονωδών μπορεί να βοηθήσει στα πρώιμα στάδια.

Οι ενδαρθρικές ενέσεις υαλουρονικού οξέος επιφέρουν ανακούφιση των συμπτωμάτων σε μεγάλο ποσοστό ασθενών. Το φάρμακο αποτελεί ένα φυσιολογικό παράγωγο της άρθρωσης και έχει ισχυρές λιπαντικές ιδιότητες βοηθώντας στη βελτίωση της κινητικότητας του ασθενούς.

Η ενδαρθρική έγχυση αυτόλογου πλάσματος πλούσιου σε αιμοπετάλια (PRP) αποτελεί την πιο μοντέρνα και υποσχόμενη μέθοδο για την αντιμετώπιση της πρώιμης οστεοαρθρίτιδας. Η επουλωτική ικανότητα του πλάσματος οφείλεται στους αυξητικούς παράγοντες που απελευθερώνονται από τα αιμοπετάλια.

Χειρουργική
Όταν η συντηρητική αγωγή αποτύχει και η ποιότητα ζωής του ασθενούς δεν είναι ικανοποιητική, τότε συστήνεται η χειρουργική θεραπεία.

Υπάρχουν σήμερα πολλές θεραπευτικές επιλογές οι οποίες είναι:
• αρθροσκόπηση του γόνατος
• οστεοτομία διόρθωσης του άξονα του σκέλους
• μονοδιαμερισματική αρθροπλαστική του γόνατος
• ολική αρθροπλαστική του γόνατος

Αρθροσκόπηση
Αν οι βλάβες δεν είναι πολύ προχωρημένες και εφόσον ο έλεγχος με μαγνητική τομογραφία δείξει ρήξη μηνίσκου ή ύπαρξη ελεύθερων σωμάτων τότε μπορεί κανείς να προχωρήσει σε αρθροσκόπηση γόνατος. Ενδείκνυται κυρίως σε ασθενείς νεώτερης ηλικίας.

Οστεοτομία
Σε νέους – δραστήριους ανθρώπους με αρχόμενη αρθρίτιδα, στους οποίους έχει προσβληθεί μόνο το ένα διαμέρισμα του γόνατος, είναι δυνατόν να γίνει αποφόρτιση του πάσχοντος διαμερίσματος με μια οστεοτομία. Ανακουφίζει τον ασθενή από τον πόνο και βελτιώνει την κίνηση του αρθριτικού γόνατος.

Αρθροπλαστική γόνατος
Η αρθροπλαστική είναι μια χειρουργική επέμβαση αντικατάστασης των αρθριτικών και κατεστραμμένων επιφανειών του γόνατος με ειδική πρόθεση. Στην επέμβαση αυτή υποβάλλονται οι ασθενείς που έχουν προχωρημένη αρθρίτιδα αφού προηγουμένως έχουν εξαντλήσει τα συντηρητικά μέσα θεραπείας.

Οι νεώτερες τεχνικές ελάχιστης επεμβατικότητας (M.I.S.) με μικρότερες τομές που σέβονται τις ανατομικές δομές έχουν μικρή νοσηρότητα, λιγότερη απώλεια αίματος και ταχύτερη επάνοδο στις δραστηριότητες. Με την εφαρμογή πρωτοκόλλων γρήγορης κινητοποίησης από την 1η μετεγχειρητική μέρα η νοσηλεία περιορίζεται σε 2-3 μέρες.

Η χειρουργική μας ομάδα έχει τη δυνατότητα να προσφέρει εξατομικευμένες λύσεις, βελτιώνοντας την ποιότητα ζωής του ασθενούς και να δώσει οριστική́ λύση στο πρόβλημα της οστεοαρθρίτιδας του γόνατος.

Τι είναι η υμενική πτυχή;

Με τον όρο υμενική πτυχή αναφερόμαστε στο σύνολο των υπερτροφικών πτυχών του αρθρικού υμένα, που παραμένουν στην άρθρωση του γονάτου, ως υπόλειμμα της εμβρυακής ανάπτυξης αυτού.

 Πιο συνήθεις είναι οι έσω, έξω, υπερεπιγονατιδική και υποεπιγονατιδική. Στο 80% των ενηλίκων, οι πτυχές αυτές σταδιακά εξαφανίζονται πλήρως.

H επαναλαμβανόμενη τριβή της πτυχής στον μηριαίο κόνδυλο έχει ως αποτέλεσμα την υπερτροφία ή την απώλεια της ελαστικότητάς της, με αποτέλεσμα να εμφανίζεται το ονομαζόμενο σύνδρομο υμενικής πτυχής.

Το σύνδρομο αυτό εμφανίζεται κυρίως σε παιδία, εφήβους και νεαρούς ενήλικες.

Ποια είναι τα συμπτώματα;

Στην πλειοψηφία τους είναι ασυμπτωματικές. Η έσω πλίκα ευθύνεται πιο συχνά για την εκδήλωση συμπτωμάτων. Το 50% των ατόμων με συμπτωματολογία αναφέρουν ιστορικό τραύματος στην πρόσθια επιφάνεια του γόνατος.                                            

Το κυριότερο σύμπτωμα της συγκεκριμένης πάθησης είναι ο πόνος εντός της επιγονατίδας. Παρ’ όλα αυτά, το σύνδρομο χαρακτηρίζεται επιπλέον από ήπιο τοπικό πρήξιμο, αίσθημα κλειδωμένου γονάτου, αίσθημα αστάθειας καθώς και από χαρακτηριστικό επώδυνο «κλικ»  κατά το λύγισμα ή τέντωμα. Ακόμη, σε πολλούς ασθενείς παρατηρείται μειωμένο εύρος στις κινήσεις του γονάτου, αλλά και συγκέντρωση υγρού στην άρθρωση.

Τα συμπτώματα εμφανίζονται ξαφνικά και γίνονται ολοένα και πιο έντονα όταν ο ασθενής χρησιμοποιεί σκάλες, ασκείται (παρατηρείται δυσκολία στο βαθύ κάθισμα) ή λυγίζει το γόνατο.

Πώς γίνεται η διάγνωση του συνδρόμου της υμενικής πτυχής;

Η διάγνωση της πλίκας γονάτου αποτελεί ένα σύνθετο ζήτημα και τις περισσότερες φορές επιτυγχάνεται δια της ατόπου. Η διαγνωστική προσέγγιση της πάθησης περιλαμβάνει ιστορικό, κλινική εξέταση και πιθανόν μαγνητική τομογραφία για τον αποκλεισμό άλλων ενδεχόμενων βλαβών.

Ποια η θεραπεία του συνδρόμου υμενικής πτυχής; 

Προκειμένου να επιτευχθεί μείωση της φλεγμονής και ανακούφιση των συμπτωμάτων, στα πλαίσια της συντηρητικής θεραπείας συστήνεται στους ασθενείς ξεκούραση και διακοπή των δραστηριοτήτων που πυροδοτούν την πάθηση, όπως ανεβοκατέβασμα σκάλας ή βαθιά καθίσματα.

Επιπλέον, η συχνή εφαρμογή πάγου στην τραυματισμένη περιοχή και η ενδυνάμωση με ειδικό ασκησιολόγιο – φυσικοθεραπεία είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικά.

Σε πιο ιδιαίτερες περιπτώσεις, κατά τις οποίες οι παραπάνω θεραπείες δεν επαρκούν, εφαρμόζεται η αρθροσκόπηση, όπου αφαιρείται η υμενική πτυχή και ο ασθενής απαλλάσσεται πλήρως από τα συμπτώματα.

Η χονδροπάθεια (ή χονδρομαλάκυνση) χαρακτηρίζεται από μαλάκυνση και ρωγμές του χόνδρου των αρθρώσεών μας και είναι συχνό αίτιο πόνου στους εφήβους και νέους ενήλικες.

Εμφανίζεται κυρίως στα γόνατα όπου προσβάλει το χόνδρο της επιγονατίδας και κατά δεύτερο λόγο το χόνδρο του μηρού. 

Eίναι γνωστή και με πολλά άλλα ονόματα στη διεθνή βιβλιογραφία, όπως γόνατο δρομέα, σύνδρομο επιγονατιδομηριαίας ή πρόσθιο άλγος γόνατος.

Ποιοι προσβάλλονται;

Η χονδροπάθεια εκδηλώνεται στην ηλικιακή ομάδα 15-40 ετών. Προσβάλλει περισσότερο τις γυναίκες από τους άνδρες, σε αναλογία 3:1.                            

Eίναι επαγγελματική πάθηση, αφού εμφανίζεται σε άτομα πού καταπονούν τα γόνατα σε γονατιστή θέση ή ανεβοκατεβαίνουν συνέχεια σκάλες: π.χ. τεχνίτες μαρμάρων, υδραυλικοί και ηλεκτρολόγοι, τεχνίτες αυτοκινήτων, κτηνοτρόφοι, καθαρίστριες και γενικά όσοι καταπονούν τα γόνατα με πίεση στο έδαφος ή με μεγάλες κάμψεις αυτών.                                                             

Αποτελεί όμως και πολύ συχνή αθλητική πάθηση όταν οι αθλητές εκτελούν επαναλαμβανόμενες κάμψεις των γονάτων σε  γωνία μεγαλύτερη της γωνίας κάμψης βαδίσεως (30 μοίρες): π.χ. αθλητές στίβου (άλτες, εμπόδια), αθλητές γυμναστηρίου, ορειβάτες (ιδίως στο κατέβασμα του βουνού), αθλητές πολεμικών τεχνών, ποδηλάτες και χορευτές.

Που οφείλεται η χονδροπάθεια; 

Η χονδροπάθεια είναι πολυπαραγοντική πάθηση και εμφανίζεται όταν συνδυάζονται πολλαπλά αίτια όπως: τραυματισμός, επαναλαμβανόμενες μικροκαταπονήσεις και χρόνιες φορτίσεις του αρθρικού χόνδρου, παχυσαρκία, αλλά και κατασκευαστικές ανωμαλίες του γόνατος και εσωτερικοί παράγοντες γενετικής προδιάθεσης όπως η μαλακή σύσταση του αρθρικού χόνδρου.

Πως εκδηλώνεται η χονδροπάθεια;

Η πάθηση χαρακτηρίζεται κυρίως από ενόχληση ή πόνο στην πρόσθια επιφάνεια του γόνατος.

Ο πόνος μπορεί να εκλύεται κατά την άνοδο ή κάθοδο σκάλας, κατά τη διάρκεια άσκησης ή μετά από καθιστική στάση με τα γόνατα λυγισμένα για αρκετό χρονικό διάστημα (πχ. μετά από ταξίδι ή στο θέατρο).

Επίσης, μπορεί να υπάρχει συλλογή υγρού στην άρθρωση (πρησμένο γόνατο) ή να παράγεται ήχος κατά την κίνηση του γόνατος.

Πως διαγιγνώσκεται η χονδροπάθεια;

Στη διάγνωση μεγάλη σημασία έχει η σωστή κλινική εξέταση από τον ορθοπαιδικό που ειδικεύεται στις παθήσεις του γόνατος.

Η απλή ακτινογραφία βοηθά στην αναγνώριση ανατομικών ανωμαλιών του γόνατος, ενώ η μαγνητική τομογραφία απεικονίζει τον αρθρικό χόνδρο αλλά και όλα τα άλλα ανατομικά στοιχεία του γόνατος που μπορεί να συμμετέχουν στην χονδροπάθεια, όπως οι μηνίσκοι.

Πως αντιμετωπίζεται η χονδροπάθεια;

Η θεραπεία της χονδροπάθειας της επιγονατίδας είναι κατεξοχήν συντηρητική.

Σε έξαρση χρειάζεται ανάπαυση, αποχή από δραστηριότητες, αντιφλεγμονώδη φάρμακα και φυσικοθεραπεία. Η πρόληψη από επεισόδια υποτροπής επιτυγχάνεται με ασκήσεις διάτασης και την ενδυνάμωση του εκτατικού μηχανισμού. Διάφοροι μαλακοί κηδεμόνες γόνατος μπορούν να προσφέρουν ανώδυνη ενασχόληση με αθλήματα. Σημαντική είναι και η διόρθωση του τρόπου βαδίσματος – φόρτισης του ποδιού, καθώς σε παθολογικές περιπτώσεις η εφαρμογή σωστού υποδήματος ή πάτου φέρνει αποτέλεσμα.

Σε ορισμένες μορφές χονδροπάθειας, εκτός των ανωτέρω θεραπευτικών σχημάτων, ο ορθοπαιδικός προτείνει και ενδαρθρικές εγχύσεις σκευασμάτων υαλουρονικού οξέος ή βιολογικών παραγόντων (PRP) που φαίνεται να επιβραδύνουν την εξέλιξη των βλαβών, αλλά και να διευκολύνουν την επούλωση τους.

Η χειρουργική θεραπεία εφαρμόζεται σε περιπτώσεις όπου απέτυχε η συντηρητική αγωγή και συνίσταται σε αρθροσκοπικό καθαρισμό των φθαρμένων αρθρικών επιφανειών, τεχνική μικροκαταγμάτων (δημιουργία νέου χόνδρου υποδεέστερης ποιότητας) επί ύπαρξης εστιακών αλλοιώσεων χόνδρου ή αφαίρεσης ξένου σώματος (κομμάτι χόνδρου που αποσπάστηκε από την αρθρική επιφάνεια). Πιο επιθετική προσέγγιση εφαρμόζεται σε περιπτώσεις κακού άξονα του εκτατικού μηχανισμού ή αστάθειας της επιγονατίδας.

Συμπτώματα

Η ρήξη του έσω πλαγίου συνδέσμου συνοδεύεται κυρίως από πόνο στην έσω επιφάνεια του γόνατος.

Ανάλογα με τον βαθμό της ρήξης και τις συνυπάρχουσες κακώσεις μπορεί να υπάρχει αίμαρθρο (συλλογή αίματος στην άρθρωση του γόνατος), εμπλοκή γόνατος (αδυναμία πλήρους έκτασης ή κάμψης) και αίσθημα αστάθειας στις χρόνιες περιπτώσεις. 

Διάγνωση

Η διάγνωση της ρήξης του έσω πλαγίου συνδέσμου είναι κλινική και βασίζεται στον μηχανισμό της κάκωσης και την κλινική εξέταση.

Η μαγνητική τομογραφία επιβεβαιώνει την διάγνωση και αναδεικνύει τις συνοδές βλάβες για τον καλύτερο σχεδιασμό της θεραπείας.

Η επιγονατίδα βρίσκεται στην πρόσθια επιφάνεια του γόνατος και είναι το μεγαλύτερο σησαμοειδές (περικλείεται σε τένοντα) οστούν του σώματος.

Αποτελεί μέρος του εκτατικού μηχανισμό του γόνατος και κινείται όταν το γόνατο κάνει κάμψη ή έκταση σχηματίζοντας την επιγονατιδομηριαία άρθρωση με την μηριαία τροχιλία.

Τι είναι το εξάρθρημα της Επιγονατίδας;

Ως εξάρθρημα επιγονατίδας περιγράφεται η βίαιη (εκτός εξαιρέσεων) παρεκτόπιση της επιγονατίδας από την φυσιολογική της θέση απέναντι από την μηριαία τροχιλία.

Αυτό είναι ένα φαινόμενο που συμβαίνει συχνότερα σε εφήβους,αλλά περιγράφεται και σε μεγαλύτερες ηλικίες και είναι τραυματικό γεγονός.

Σχεδόν πάντα η επιγονατίδα εξαρθρώνεται προς τα έξω και ανατάσσεται, αυτόματα, στην φυσιολογική της θέση με την έκταση του γόνατος.

Ποιοι παράγοντες προδιαθέτουν σε εξάρθρημα της επιγονατίδας;

1. Η μηριαία τροχιλία είναι δυσπλαστική, δηλαδή, πιο ρηχή από ότι θα έπρεπε
2. Η επιγονατίδα βρίσκεται σε ψηλότερη θέση από την φυσιολογική (patella alta)
3. Η μεγάλη στροφή της κνήμης σε σχέση με την μηριαία τροχιλία. Αυτό εκφράζεται με την απόσταση TT-TG, δηλαδή, κνημιαίου κυρτώματος (tibial tuberosity / ΤΤ) – μηριαίας τροχιλίας (Trochlear groove / TG). Η απόσταση αυτή μετράται σε ειδικές λήψεις της αξονικής τομογραφίας.
4. Η επιγονατίδα έχει αυξημένη κλίση προς τα έξω (lateral tilt) που οφείλεται σε ανισορροπία των συνδέσμων που συγκρατούν την επιγονατίδα

Πότε συμβαίνει ένα εξάρθρημα επιγονατίδας;

Ο μηχανισμός κάκωσης είναι, είτε άμεση πλήξη (αθλήματα επαφής), είτε απότομη στροφική κίνηση του γόνατος σε σχέση με το άκρο πόδι.

Όταν υπάρχει ένα σαφές τραυματικό γεγονός, τότε το εξάρθρημα χαρακτηρίζεται ως οξύ, ενώ σε περιπτώσεις που συμβαίνει συχνά, ακόμη και με μικρότερη βία, ως χρόνιο ή υποτροπιάζον.

Ποιοι είναι οι τρόποι αντιμετώπισης του;

Σε περίπτωση εξαρθρήματος της επιγονατίδας, προέχει η ανάταξη, η οποία πολλές φορές συμβαίνει συνήθως αυτόματα, πριν ο ασθενής μεταφερθεί στα ΤΕΠ, εάν το γόνατο έρθει σε έκταση. Αυτή η κίνηση συνοδεύεται από οπτική επιβεβαίωση της ανάταξης αλλά και από ανακούφιση του ασθενούς.

Ακόμη κι έτσι όμως, ο ασθενής πρέπει να εξεταστεί από κάποιον ορθοπαιδικό με εμπειρία σε αθλητικές κακώσεις και να υποβληθεί σε εξετάσεις για να εντοπισθούν οι παράγοντες που συνετέλεσαν στο εξάρθρημα.

Η συντηρητική αγωγή είναι ιδιαίτερα αποτελεσματική σε περιπτώσεις οξέων εξαρθρημάτων, αλλά πτωχότερη σε περιπτώσεις χρόνιων περιπτώσεων.

Σε αυτές τις περιπτώσεις επιστρατεύονται χειρουργικές τεχνικές που περιλαμβάνουν την μετάθεση κνημιαίου κυρτώματος ή/και την ανακατασκευή του έσω επιγονατιδομηριαίου συνδέσμου (MPFL) με αυτόλογο μόσχευμα.

Στόχος είναι η αποκατάσταση, κατά το δυνατόν, της φυσιολογικής ανατομίας του γόνατος. 

Μετεγχειρητικά, ανάλογα με την χειρουργική τεχνική διαμορφώνεται ένα κατάλληλο πρόγραμμα αποθεραπείας. Η φυσικοθεραπεία αποτελεί απαραίτητο συμπλήρωμα της χειρουργικής θεραπείας σε όλες τις περιπτώσεις και εξασφαλίζει την ομαλή και πληρέστερη αποκατάσταση των ασθενών.

Ο Οπίσθιος Χιαστός Σύνδεσμος (ΟΧΣ) είναι ο μεγαλύτερος και ισχυρότερος  σύνδεσμος του γόνατος. Σταθεροποιεί την κνήμη από οπίσθια ολίσθηση.

Αίτια

Μεμονωμένες κακώσεις οπίσθιου χιαστού συνδέσμου είναι σχετικά σπάνιες. Συνήθως συμβαίνουν όταν η κνήμη εξαναγκαστεί  σε οπίσθια ολίσθηση, ενώ το γόνατο είναι λυγισμένο.

Ο πιο συνηθισμένος μηχανισμός κάκωσης στις μέρες μας, είναι από απευθείας χτύπημα από το ταμπλό του αυτοκινήτου, σε τροχαίο πχ ατύχημα.

Ωστόσο, κακώσεις του οπίσθιου χιαστού συνδέσμου μπορεί να προκύψουν επίσης κατά τη διάρκεια αθλητικών δραστηριοτήτων, όπως μια πτώση ή ένα tackle που πιέζει βίαια την κνήμη προς τα πίσω.

Συμπτώματα

• Έντονος πόνος
• Οίδημα
• Αστάθεια

Αντιμετώπιση – Θεραπεία

Υπάρχουν τρεις βαθμοί κάκωσης ανάλογοι της σοβαρότητας του τραυματισμού. Οι περισσότερες μεμονωμένες κακώσεις είναι 1ου βαθμού. Οι κακώσεις 3ου βαθμού συνδέονται με βλάβη στην οπισθοπλάγια γωνία και είναι πολύ πιο σοβαρές. Τέτοιες κακώσεις συνήθως καταλήγουν σε αστάθεια του γόνατος και πρέπει να εκτιμηθούν από χειρούργο ορθοπεδικό με εξειδίκευση στο γόνατο.

Οι μεμονωμένες κακώσεις 1ου βαθμού σπανίως οδηγούν σε αστάθεια, αλλά αυξάνουν πολύ τον κίνδυνο εκδήλωσης, σε βάθος χρόνου, οστεοαρθρίτιδας στο μέσο και στο επιγονατιδομηριαίο διαμέρισμα. Η χειρουργική αποκατάσταση του οπίσθιου χιαστού συνδέσμου δεν φαίνεται να συμβάλει στη μείωση αυτού του κινδύνου.

Η φυσικοθεραπεία αναμφισβήτητα βοηθάει, καθώς συμβάλει στην αποκατάσταση της μυϊκής δύναμης και ιδίως ο δυνατός τετρακέφαλος, είναι ζωτικής σημασίας σε γόνατο με δυσλειτουργία οπίσθιου χιαστού συνδέσμου.

Οι συνδυαστικοί τραυματισμοί του οπίσθιου χιαστού και της οπισθοπλάγιας γωνίας κατά βάση απαιτούν χειρουργική αποκατάσταση. Μια τέτοια επέμβαση είναι ιδιαίτερα απαιτητική, γι’ αυτό και η αντιμετώπιση από εξειδικευμένο χειρουργό ορθοπαιδικό είναι εξαιρετικά σημαντική  για την καλύτερη δυνατή αποκατάσταση και ανάρρωση

Χρόνος Ανάρρωσης & Αποκατάστασης

Ο χρόνος ανάρρωσης και αποκατάστασης εξαρτάται από το βαθμό ρήξης και κάκωσης τόσο του χιαστού, όσο και πιθανόν άλλων συνδέσμων ή στοιχείων της άρθρωσης.

Αξίζει να τονιστεί, ότι πλέον χρησιμοποιούνται μέθοδοι ελάχιστης επεμβατικότητας και ταχείας ανάρρωσης (fast track) και ως εκ τούτου ο ασθενής κινητοποιείται άμεσα μετεγχειρητικά και ακολουθεί ειδικό πρόγραμμα αποκατάστασης.

Η αρθροπλαστική γόνατος αποτελεί μια από τις πιο ασφαλείς κι αποτελεσματικές χειρουργικές επεμβάσεις της σύγχρονης Ορθοπαιδικής. Γι’ αυτό την εμπιστεύονται ολοένα και περισσότεροι πάσχοντες από αρθρίτιδα, προκειμένου να ανακουφιστούν οριστικά από τον πόνο και να επιστρέψουν σε μια φυσιολογική ζωή.

 Στην κατακόρυφη αύξηση της εμπιστοσύνης των ασθενών που προχωρούν σε αρθροπλαστική γόνατος έχουν συμβάλει οι τελευταίες εξελίξεις στη χειρουργική γόνατος.

Υπάρχουν πλέον εξελιγμένες χειρουργικές μέθοδοι, οι οποίες προσαρμόζονται στις εξατομικευμένες ανάγκες του κάθε ασθενούς, με εντυπωσιακά αποτελέσματα.

Η νέα χειρουργική προσέγγιση είναι γνωστή ως ‘’Fast Track Surgery’’.

Πρόκειται για την αρθροπλαστική που χαρακτηρίζεται από το τρίπτυχο ελάχιστη επεμβατικότητα, άμεση κινητοποίηση και ταχεία αποκατάσταση. Προϋποθέτει τη συνεργασία ορθοπαιδικών, αναισθησιολόγων και φυσικοθεραπευτών πριν, κατά τη διάρκεια και μετά το χειρουργείο.

Φιλοσοφία των νέων τεχνικών – ‘’Fast Track Surgery’’

• Βελτιστοποίηση των τεχνικών αναλγησίας και αναισθησίας  Η αναισθησία κατά βάση είναι ραχιαία, επισκληρίδια ή τοπική (block) και όχι γενική.

• Τεχνικές ελάχιστης επεμβατικότητας (Minimally Invasive Surgery – M.I.S.)  Η τεχνητή άρθρωση τοποθετείται με πολύ μικρότερη τομή σε σύγκριση με τη συμβατική μέθοδο (9-10εκ. έναντι 20-25εκ.) με σκοπό την ελαχιστοποίηση του τραύματος και άρα τη γρηγορότερη αποκατάσταση. Χάρη στη χειρουργική τεχνική η μετεγχειρητική φλεγμονή και το οίδημα ελαχιστοποιούνται, ενώ η απώλεια αίματος είναι μικρή, με τις ανάγκες για μετάγγιση να μηδενίζονται. 

Η ελάχιστα επεμβατική αρθροπλαστική γόνατος μπορεί να συνδυαστεί και με ψηφιακή υποβοήθηση (computer assisted surgery) και με πλοήγηση (navigation).

Πρόκειται για την πλέον εξελιγμένη μέθοδο που συνδυάζει τον ανθρώπινο παράγοντα με τις τεχνολογίες.

Πρέπει να τονιστεί πως η ικανότητα και εξειδίκευση του χειρουργού δεν μπορεί να υποκατασταθεί.

• Ειδικά εμφυτεύματα  Χρησιμοποιούνται προθέσεις από κράματα ατσαλιού, τιτανίου και πλαστικού (πολυαιθυλένιο), τα οποία είναι πολύ ανθεκτικά και απολύτως συμβατά με τον ανθρώπινο οργανισμό. Επιτρέπουν πλήρες εύρος κίνησης και κατ’ επέκταση άριστο λειτουργικό αποτέλεσμα.

• Αποθεραπεία  Ο ασθενής σηκώνεται από το κρεβάτι λίγες ώρες μετά το χειρουργείο. Παραμένει στο νοσοκομείο κατά μέσο όρο 3–4 μέρες, ενώ η παραμονή μπορεί να είναι ακόμη και ημερήσια με βάση το ιστορικό και τη φυσική κατάσταση του ασθενούς. Ο ασθενής κρατάει πατερίτσα ή μπαστούνι για 2-4 εβδομάδες και βαθμιαία επανέρχεται στις δραστηριότητές του. Έχει πλήρη αυτονομία χωρίς να εξαρτάται από την υποστήριξη του οικογενειακού περιβάλλοντος. Δεν υπάρχει ανάγκη για νοσηλεία σε κέντρα αποκατάστασης.

Η ολική αρθροπλαστική γόνατος συνδυάζοντας τις νέες τεχνικές ελάχιστης επεμβατικότητας με τα πρωτόκολλα αναισθησίας, αναλγησίας και φυσικοθεραπείας εξασφαλίζει ελάττωση του πόνου με άμεση κινητοποίηση από τη μια πλευρά και ταχεία αποκατάσταση με εξαιρετικά λειτουργικά αποτελέσματα από την άλλη.

Η ρήξη μηνίσκου συγκαταλέγεται στις πιο συνηθισμένες κακώσεις του γόνατος και η χειρουργική αποκατάστασή τους αποτελεί μια από τις συχνότερες επεμβάσεις στη σύγχρονη Ορθοπαιδική.

Τι είναι ο μηνίσκος;

Ο μηνίσκος είναι για την άρθρωση του γόνατος, ότι το ‘’αμορτισέρ’’ για το αυτοκίνητο! Η βασική του λειτουργία είναι να απορροφά τους κραδασμούς που δέχεται η άρθρωση και να μοιράζει ομαλά και ισομερώς τα φορτία του σώματος σε όλη την επιφάνεια του γόνατος.

Γι’ αυτό, η λειτουργία του μηνίσκου παίζει καταλυτικό ρόλο στο να διατηρείται η άρθρωση υγιής.

Σε κάθε γόνατο, υπάρχουν ο έσω κι ο έξω μηνίσκος. Αμφότεροι έχουν σχήμα μισοφέγγαρου (σχήμα C) και είναι αρκετά ελαστικοί.

Τι είναι η ρήξη μηνίσκου;

Η ρήξη του μηνίσκου, ειδικά σε νεαρά άτομα, αποτελεί τον πιο συνηθισμένη μορφή αθλητικής κάκωσης.

Η ρήξη μηνίσκου προκαλείται όταν το πόδι «κολλάει» στο έδαφος και το σώμα στρίβει, συνήθως κατά τη διάρκεια μιας αθλητικής δραστηριότητας.

Ο τραυματισμός σε άτομα νεαρής ηλικίας είναι η πιο συχνή αιτία ρήξης του μηνίσκου. Ωστόσο, αυτή μπορεί να προκληθεί, επίσης, και σε άτομα μεγαλύτερης ηλικίας λόγω εκφύλισης και απώλειας της ελαστικότητάς του.

Συμπτώματα

Τα συμπτώματα που υποδηλώνουν ρήξη μηνίσκου είναι συγκεκριμένα και αφορούν κυρίως σε πόνο και οίδημα.

Ειδικότερα, οι ασθενείς συνήθως παραπονούνται για οξύ πόνο κατά τη βάδιση, ιδιαίτερα κατά την αλλαγή κατεύθυνσης, πόνο μετά από βαθύ κάθισμα και οίδημα (πρήξιμο) του γόνατος λόγω παρουσίας υγρού στην άρθρωση.

Μερικές φορές μπορεί να ‘’κλειδώνει το γόνατο’’ και να είναι αδύνατη οποιαδήποτε κίνηση της άρθρωσης, κατάσταση που χρήζει άμεσης αντιμετώπισης.

 Διάγνωση

Επειδή οι μηνίσκοι δεν αποτελούν οστό αλλά μαλακό ιστό, δεν απεικονίζονται στις απλές ακτινογραφίες. Γι’ αυτό, ο ασθενής υποβάλλεται σε μαγνητική τομογραφία.

 Θεραπεία

Η θεραπεία μπορεί να είναι συντηρητική ή χειρουργική.

Η συντηρητική θεραπεία περιλαμβάνει αποφόρτιση του σκέλους, παγοθεραπεία, φυσικοθεραπείες, ασκήσεις μυϊκής ενδυνάμωσης (κυρίως ασκήσεις τετρακέφαλου), παυσίπονα και αντιφλεγμονώδη φάρμακα και μπορεί να έχει καλά αποτελέσματα σε αρκετές περιπτώσεις ασθενών ανάλογα το μέγεθος της ρήξης, την εντόπιση, τις δραστηριότητες.

Η χειρουργική θεραπεία γίνεται στις μέρες μας με αρθροσκόπηση.

Η αρθροσκόπηση του γόνατος γίνεται μέσα από δυο τομές του δέρματος, μήκους ενός περίπου εκατοστού έκαστη. Από τη μια τομή, ο χειρουργός τοποθετεί μια ειδική κάμερα (το αρθροσκόπιο), με την οποία μπορεί να εξετάσει τι συμβαίνει μέσα στην άρθρωση. Από τη δεύτερη τοποθετεί ειδικά μικροσκοπικά εργαλεία που βοηθούν στην επιδιόρθωση της υπάρχουσας ρήξης.

Κατά το χειρουργείο είτε αφαιρείται το κατεστραμμένο μόνο κομμάτι του μηνίσκου (μηνισκεκτομή) και αποκαθίσταται η υπόλοιπη επιφάνεια στην άρθρωση του γόνατος, είτε γίνεται συρραφή και διάσωση του μηνίσκου (συρραφή μηνίσκου).

Η τελευταία κερδίζει έδαφος στις προτιμήσεις των ασθενών, όπου αυτό είναι εφικτό, καθώς με τη διατήρηση του μηνίσκου μειώνεται ο κίνδυνος εμφάνισης οστεοαρθρίτιδας με την πάροδο του χρόνου.

Ανάρρωση και Αποκατάσταση

Ο ασθενής, μετά την αρθροσκοπική αποκατάσταση της ρήξης του μηνίσκου, μπορεί στην πλειοψηφία των περιπτώσεων να ξεκινήσει να περπατά άμεσα  και με ειδικό πρόγραμμα αποθεραπείας – φυσικοθεραπείας (ανάλογα με το πρόβλημα και την αντιμετώπιση του), να ξεκινήσει τη μυϊκή ενδυνάμωση του γόνατος του.

Σε περιπτώσεις συρραφής του μηνίσκου μπορεί να χρειαστεί περιορισμός της κίνησης και φόρτισης του γόνατος, με  λειτουργικό νάρθηκα και βακτηρίες για μερικές εβδομάδες.

Ο Ορθοπαιδικός Χειρουργός Αλεξίου Ι. Κωνσταντίνος εξειδικεύθηκε στη διάγνωση των παθήσεων του γόνατος και των αθλητικών κακώσεων, καθώς και στις τεχνικές αντιμετώπισής τους στις ΗΠΑ και στην Ισπανία.